بازاریابی ویروسی چیست و چه کاربردهایی دارد؟

بازاریابی

باتوجه‌ به افزایش روزافزون کاربران اینترنت، اهمیت بازاریابی ویروسی یا همان بازاریابی وایرال نیز رو به افزایش است. چه بخواهیم چه نخواهیم، امروزه تجربیات دیجیتالی مشترک، به بخش اساسی زندگی ما تبدیل شده‌اند. تجربه‌هایی که از صبح تا شب، بارهاوبارها برای ما تکرار می‌شوند. از خریدهای آنلاین از فروشگاه‌های اینترنتی گرفته تا چک کردن صفحۀ اینستاگرام و تعامل مجازی با دوستان.

در این شرایط، مهم‌ترین چیزی که یک کسب‌وکار به آن نیاز دارد تا سرعت رشد خود را دوچندان کند، یک استراتژی بازاریابی وایرال است. یک استراتژی که توجه مخاطبان زیادی را در همه جای دنیا به خود جلب کند. با استفاده از این روش بازاریابی، برند شما می‌تواند بهترین عملکرد ممکن را از بستر اینترنت استخراج کند.

به نحوۀ انتقال ویروس از فردی به فرد دیگر نگاه کنید. محتوای ویروسی نیز می‌تواند درست مانند ویروس‌های بیماری‌زا در فضای وب پخش شود. اگرچه هیچ‌کس در زمینۀ سلامت عمومی خواستار شیوع ویروس نیست؛ اما در این روش بازاریابی، هدف اصلی دقیقاً همین است: شیوع دیجیتال!

قرارگرفتن نام تجاری شما در لیست محتواهای پرطرف‌دار، راهی مطمئن برای افزایش آگاهی از نام تجاری است. به همین دلیل است که بسیاری از بازاریابان امروزی در هر کمپینی به دنبال محبوبیت و شهرت محتواهای خود هستند.

ما قرار است در این مقاله دربارۀ بازاریابی وایرال صحبت کنیم و به مسائل پیرامون آن بپردازیم. همچنین سعی می‌کنیم برخی تکنیک‌های مؤثر را ارائه دهیم که می‌توانید از آن‌ها برای ایجاد یک کمپین بازاریابی ویروسی موفق استفاده کنید.

آنچه در این مقاله خواهیم خواند:

بازاریابی ویروسی چیست؟

بازاریابی ویروسی (Viral Marketing) یک روش بازاریابی است که به دنبال انتشار اطلاعات در مورد یک محصول یا خدمات از فردی به فرد دیگر، از طریق اینترنت یا از طریق دهان‌به‌دهان است. هدف از این روش بازاریابی این است که افراد تشویق شوند پیام اصلی بازاریابی را با دوستان، خانواده و سایر افراد به اشتراک بگذارند تا تعداد دریافت‌کنندگان آن به صورت تصاعدی افزایش یابد.

بازاریابی ویروسی یک تکنیک فروش است که شامل اطلاعات ارگانیک در مورد یک محصول یا خدمات است. اطلاعاتی که قرار است به‌سرعت در حال گسترش باشد. پیشرفت اینترنت و ظهور رسانه‌های اجتماعی، تعداد پیام‌های ویروسی را با روش‌هایی مانند به‌اشتراک‌گذاری، کامنت، لایک و فوروارد بسیار افزایش داده است.

اگرچه بسیاری از کمپین‌های بازاریابی سعی در ویروسی شدن دارند، اما در بسیاری از موارد دقیقاً آنچه ویروسی می‌شود مشخص نیست و مانند یک راز باقی مانده است.

اما اگر محتوایی ویروسی شود، راهی آسان و ارزان برای محبوبیت یک پیام در فضای دیجیتال ایجاد می‌شود. از این طریق است که بازاریابی وایرال می‌تواند میزان دسترسی به یک شرکت را بهبود ببخشد و در نهایت تعداد مشتریان آن را افزایش دهد.

بدیهی است که شروع بازاریابی ویروسی از سمت یک شرکت به صورت عمدی اتفاق می‌افتد. اما پس از اینکه یک محتوا وایرال شد، توزیع پیام به صورت ارگانیک اتفاق می‌افتد. یعنی دیگر هزینه‌ای به‌پای شرکت نخواهد داشت. به‌این‌دلیل، برای پیشرفت در بازاریابی ویروسی، رسانه‌های اجتماعی یک اکوسیستم کامل و ایده‌آل هستند.

بازاریابی ویروسی چیست؟

یک کمپین ویروسی چگونه کار می‌کند؟

از نظر تئوری، اجرای یک کمپین بازاریابی ویروسی بسیار ساده است. شما یک ویدئو یا هر نوع دیگری از محتوا تولید می‌کنید که برای مخاطبان موردنظر شما جذاب است. آن را در اینترنت قرار می‌دهید و بسته به نوع محتوا، یک تبلیغ ابتدایی برای آن در نظر می‌گیرید. سپس تنها کاری که می‌توانید انجام دهید این است که منتظر بمانید تا موتور محتوا روشن شود و کاربران شروع به اشتراک‌گذاری آن کنند.

در برخی موارد، بازاریابی وایرال به طور تصادفی اتفاق می‌افتد. به‌عنوان‌مثال بارها پیش آمده که یک ویدئو توسط یک کاربر خصوصی بارگذاری می‌شود و ناگهان بسیار محبوب می‌شود و در سراسر اینترنت شروع به گردش می‌کند.

در مورد استراتژی ویروسی شدن ویدئوها، دو نوع روش وجود دارد. در حالت اول، کاربر از همان لحظۀ اول متوجه می‌شود که در حال مشاهدۀ تبلیغات یا محتوای برند است (بازاریابی آشکار). درحالی‌که در حالت دوم، مشارکت برند در ویدئو، بعداً آشکار می‌شود (بازاریابی پنهان).

یک کمپین ویروسی چگونه کار می‌کند؟

ویژگی‌های اصلی بازاریابی وایرال کدام‌اند؟

همۀ مثال‌هایی که برای بازاریابی وایرال وجود دارد، چه عمدی باشند چه تصادفی، دارای سه ویژگی مشترک هستند:

  • پیام (Message)
  • پیام‌رسان (Messenger)
  • محیط (Environment)

برای ایجاد یک کمپین موفقیت‌آمیز بازاریابی ویروسی، باید از هر سه معیار بالا به طور عالی استفاده شود. کمپین‌های ویروسی ممکن است از چندین ابزار (به‌عنوان‌مثال ویدئو‌ها، بازی‌ها، تصاویر، ایمیل، پیام‌های متنی و محصولات رایگان) برای جلب احساسات کاربران یا بینندگان استفاده کنند. اما هدف اصلی همۀ آن‌ها، افزایش آگاهی از یک هدف شایسته و اشتراک‌گذاری پیام است. به این دلیل، کمپین‌های ویروسی اغلب متکی به کمک اینفلوئنسرهایی است که دارای شبکۀ بزرگی از فالوورها هستند.

البته به این نکته هم توجه کنید که شبکه‌های اجتماعی همچنین می‌توانند باعث ناکامی تلاش‌های ویروسی شما شوند. زیرا در این بسترها، علاقه‌ها و سوگیری‌ها مدام تغییر می‌کنند. بارها پیش می‌آید که محتواها اشتباه تفسیر شوند، هرزنامه تلقی شوند یا هزار و یک اتفاق دیگر که ممکن است برای کمپین شما بیفتد. یعنی محیط و شرایط پیام‌رسان در مقطع زمانی موردنظر هم باید مورد بررسی شما قرار گیرد.

متأسفانه به دلیل وجود پارامترهای فوق و گسترش موج‌های مختلف در هر یک از آن‌ها، آنالیز یا پیش‌بینی موفقیت بازاریابی وایرال، در هر مرحله از اجرای آن کمی دشوارتر از دیگر روش‌های بازاریابی است.

ویژگی‌های اصلی بازاریابی وایرال کدام‌اند؟

مزایا و معایب بازاریابی ویروسی

بازاریابی ویروسی به شرکت‌ها این امکان را می‌دهد که نقص‌های کمپین‌های بازاریابی سنتی را اصلاح کنند. این دسترسی گسترده به نام تجاری، به شرکت‌ها اجازه می‌دهد تا وارد بازارهای جدیدی شوند و به طور بالقوه پایگاه مشتریان خود را گسترش دهد.

کمپین‌های ویروسی هنگامی که به طور خلاقانه اجرا شوند، تأثیرات مثبت بلندمدتی را برای برندها خواهند داشت. هزینه‌های کمپین‌های ویروسی نسبت به کمپین‌های تبلیغاتی کمتر است. حتی اگر آن هدف نهایی که وایرال شدن است اتفاق بیفتد، می‌توان این روش تبلیغاتی را رایگان تلقی کرد!

ازآنجاکه اینترنت اجازه می‌دهد محتوا به‌راحتی و به‌سرعت به اشتراک گذاشته شود، بازاریابی ویروسی نیز می‌تواند باعث رشد نمایی و سریع کسب‌وکارها شود.

بااین‌حال، توجه به این نکته ضروری است که نحوۀ به اشتراک‌گذاری سریع و آسان محتوا به عوامل بسیار زیادی بستگی دارد. ازاین‌رو ممکن است احتمال موفقیت شما خیلی هم بالا نباشد.

گاهی اوقات، بازاریابی ویروسی پاسخ‌های متضاد ایجاد می‌کند و اوضاع آن‌طور که شما می‌خواهید پیش نمی‌رود. چرا؟ چون در این اوضاع‌واحوال نه‌چندان خوب کشور ما، مخاطبان عادت کرده‌اند اخبار منفی را بیشتر از اخبار مثبت به اشتراک بگذارند. از طرف دیگر، مطالعات نشان می‌دهد که مردم واکنش احساسی قوی‌تری نسبت به اخبار منفی دارند.

همان‌طور که گفتیم، آنالیز اثرات بازاریابی ویروسی دشوار است. زیرا تعیین اینکه آیا افزایش لید یا بهبود فروش ناشی از آن بوده است دشوار است. حتی در مورد چگونگی اندازه‌گیری موفقیت آن نیز بین علما اختلاف وجود دارد!!

کسب‌وکارها باید به این نکته توجه کنند که اگر مشتریان اعتقاد داشته باشند کمپین‌های ویروسی حریم خصوصی و امنیت خاطر آن‌ها را به خطر می‌اندازد، احتمالاً خبری از اشتراک‌گذاری نخواهد بود. در نتیجه، مأموریت بازاریابی شما شکست می‌خورد و شما با شهرتی منفی تنها می‌مانید. به‌این‌ترتیب، کمپین‌های ویروسی آیندۀ شما نیز ممکن است تحت تأثیر تلاش‌های ناموفق قبلی قرار گیرد. پس حتماً سعی کنید بهترین محتوا را برای ویروسی شدن انتخاب کنید و تمام جنبه‌های سیاسی، اجتماعی و روان‌شناسی محتوای خود را به‌خوبی بسنجید.

با یک جمع‌بندی موافقید؟

مزایا و معایب بازاریابی ویروسی

انواع پیام‌های ویروسی

چندین نوع پیام وجود دارد که مردم احساس می‌کنند برای به اشتراک گذاشتن به اندازۀ کافی ارزشمند هستند. بازاریابان می‌توانند یکی از این انواع را به‌منظور جذب مخاطب و بهبود تصویر برند خود مورد هدف قرار دهند.

پیام‌های احساسی و عاطفی

کمپین‌های ویروسی که احساساتی قوی را به مردم القا می‌کنند، اهمیت زیادی دارند. اگر هدف شما تشویق مردم برای پیوستن به یک هدف است، یک تبلیغات ویروسی می‌تواند حس شادی، نوستالژی، غرور و یا حتی عصبانیت را هدف قرار دهد.

برانگیختن خنده یا اشک می‌تواند نشانه‌ای از ارتباط عاطفی افراد با تبلیغ شما باشد. این ارتباط عاطفی می‌تواند بینندگان را مجبور کند مطالب شما را با افراد دیگری که ممکن است به آن علاقه‌مند باشند، به اشتراک بگذارند. درحالی‌که طنز، هیجان، سرگرمی و سایر احساسات مثبت باعث به‌اشتراک‌گذاری بیشتر می‌شوند، برخی احساسات منفی مانند احساس گناه، غم یا حسرت نیز ممکن است در مواردی برای شما کاربردی باشند!

پیام‌های تشویقی

یک کمپین تشویقی به افرادی که مطالب شما را با دوستان خود به اشتراک می‌گذارند، پاداش می‌دهد. به‌عنوان‌مثال، بسیاری از شرکت‌ها از استراتژی‌های معرفی به دوستان (Refer-A-Friend Programs) استفاده می‌کنند. یعنی در صورت ورود مشتری جدید، پاداشی به مشتری اصلی تعلق می‌گیرد.

پیام‌های تشویقی

پیام‌های مهندسی شده (Engineered Massages)

بسیاری از کمپین‌های بازاریابی ویروسی دارای استراتژی‌هایی پیچیده و برنامه‌ریزی‌هایی دقیق هستند. درحالی‌که برخی از پیام‌های تصادفی وجود دارند که بدون صرف هیچ وقت و هزینۀ خاصی طراح می‌شوند. البته تعداد آن‌ها کم است و شانس کمی برای موفقیت پیام‌های تصادفی وجود دارد. به‌طورکلی، آمار نشان می‌دهد کمپین‌هایی که بیشترین تأثیر را داشته‌اند، به طور خاص برای ویروسی شدن طراحی شده بودند.

پیام‌های شانسی

همان‌طور که گفتیم، تبلیغات وایرال معمولاً برنامه‌ریزی‌های زیادی پشت خود دارد. اما همیشه یک عنصر شانس نیز وجود دارد. گاهی اوقات، همه چیز به‌گونه‌ای پیش می‌رود که بازاریابان نمی‌توانند آن را پیش‌بینی کنند. یک آگهی ممکن است با تعداد بالایی از مخاطب که اصلاً انتظارش را نداشتید همراه شود. اگرچه هدف هر نوعی از تبلیغات جذب هرچه بیشتر افراد است؛ اما برخی پیام‌های شانسی نیز وجود دارند که بدون اینکه هدف اصلی باشند، ویروسی می‌شوند.

پیام‌های جنجالی یا حاشیه‌ای (Buzz Massages)

تبلیغات ویروسی از این نوع باید برای جلب‌توجه مشتری، جنجال خاصی ایجاد کند. این پیام‌ها معمولاً به‌سرعت منتقل می‌شوند و به موضوعی داغ در بین افرادی که آن‌ها را دیده‌اند تبدیل می‌شوند. حتی افرادی که خود آگهی را ندیده‌اند، ممکن است حاشیه یا پیام جنجالی موردنظر را از دیگران شنیده باشند.

تکنیک‌های بازاریابی ویروسی

فقط تمایل و علاقه داشتن به راه‌اندازی یک کمپین بازاریابی وایرال، قرار نیست کمک خاصی به شما کند. بلکه یادگیری تکنیک‌هایی که به شما امکان می‌دهد آن را به‌درستی انجام دهید، بسیار مهم‌تر است. بازاریابان و مخاطبین عزیز سایت اسپایرل، با استفاده از تکنیک‌های زیر می‌توانند احتمال موفقیت خود را افزایش دهند.

تکنیک 1: مخاطبین مناسب را در کانال‌های مناسب هدف قرار دهید.

اولین قدم برای یک کمپین ویروسی موفق این است که بفهمید مخاطبان موردنظر چه کسانی هستند و وقت خود را در کدام بستر آنلاین می‌گذرانند. لازم است این را به‌خوبی درک کنید که چگونه با پیام مناسب و در مکان مناسب به افراد مناسب برسید. همۀ این پارامترها مهم هستند.

مثلاً اگر از افراد مناسب اما از کانال اشتباه استفاده کنید، کمپین شما شکست می‌خورد. اگر در کانال مناسب اما برای افراد اشتباه وارد بازار شوید، شکست می‌خورید. اطمینان از مطابقت رسانه با مخاطبان، کلید موفقیت است.

تکنیک 2: ساخت ویدئو را جدی بگیرید.

یکی از اصلی‌ترین راه‌های ویروسی شدن، ساختن ویدئو است. محتوای تصویری بینندگان را به تجربه‌ای که می‌توانند با محصول شما داشته باشند پیوند می‌دهد. البته پس از ساخت ویدئو، باید راهی برای اشتراک‌گذاری آن پیدا کنید. پلتفرم‌هایی مانند اینستاگرام، توییتر و یوتوب، این امکان را برای کسب‌وکارها فراهم می‌کند که بتوانند ویدئوهای خود را در صفحات مخصوص به خود بارگذاری کنند.

تکنیک 3: محصولات باارزش را به صورت رایگان ارائه دهید.

همۀ مردم محصولات رایگان را دوست دارند. حال اگر این محصولات رایگان با ارزش مشخصی برای مخاطب هدف ارائه شوند، تا حد زیادی به کمپین بازاریابی شما کمک می‌کند. “رایگان” واژه‌ای است که توجه بینندگان را در هر پلتفرمی به خود جلب می‌کند و آن‌ها را به یادگیری بیشتر سوق می‌دهد. کالای رایگان می‌تواند یک هدیۀ شگفت‌انگیز از سمت کسب‌وکار شما باشد یا محتوای دانلودی رایگان یا حتی ارسال رایگان باشد.

البته این را فراموش نکنید که بهتر است برای هدیه‌ای که ارائه می‌دهید، شرایطی تعیین کنید. مثلاً مشتریان را ملزم کنید که در لیست ایمیل شما ثبت‌نام کنند یا یک پست را لایک کرده و به اشتراک بگذارند.

تکنیک 4: یک ظاهر احساسی خلق کنید.

بازاریابی ویروسی اگر جذابیت عاطفی داشته باشد، تأثیر بیشتری خواهد گذاشت. پس بهتر است مدتی وقت بگذارید و تصمیم بگیرید بینندگان وقتی آگهی شما را می‌بینند، قرار است چه احساسی داشته باشند. چه احساسی جذاب‌ترین خواهد بود؟ پاسخ ممکن است به هدف شما یا آنچه مشتری قرار است بخرد بستگی داشته باشد. هر تصمیمی که می‌گیرید، باید بدانید برانگیختن احساسات در بیننده، احتمال اشتراک‌گذاری و به خاطر سپردن کمپین را بیشتر می‌کند.

تکنیک 5: کاری غیرمعمولی انجام دهید.

مردم از دیدن و شنیدن چیزهای معمولی و عادی خسته می‌شوند؛ بنابراین بهتر است کمپین خود را با محتوایی متمایز مورد توجه قرار دهید. باید کاری غیرمعمول یا غیرقابل‌پیش‌بینی انجام دهید. اگر محتوای شما هم چیزی است که مردم قبلاً دیده‌اند یا خوانده‌اند، چرا باید آن را به اشتراک بگذارند؟ تبلیغات روتین محصول یا خدمات کاری است که همۀ کسب‌وکارها انجام می‌دهند. پس شما باید بیشتر تلاش کنید تا با محتوایی عجیب و جالب، برند خود را برجسته کنید.

تکنیک 6: شبکه‌های اجتماعی را در اولویت قرار دهید.

وقتی در تبلیغات شبکه‌های اجتماعی سرمایه‌گذاری می‌کنید، می‌توانید با افراد بیشتری ارتباط برقرار کنید. برخی از بازاریابان با اینفلوئنسرها تماس می‌گیرند تا از آن‌ها بخواهند در مورد محتوای آن‌ها نظر دهند یا آن را به اشتراک بگذارند.

یک گزینۀ دیگر این است که اجازه دهید شکل‌گیری این ارتباط، به صورت خودبه‌خودی یا ارگانیک اتفاق بیفتد. یعنی در ابتدا خودتان آن را با مخاطبان اصلی و کلیدی به اشتراک بگذارید و سپس اجازه دهید بازاریابی ویروسی اتفاق بیفتد. فقط به یاد داشته باشید که برای تحقق این امر، محتوا باید منحصربه‌فرد و مفید باشد.

تکنیک 7: شفاف و صادق باشید.

شفاف بودن محتوا باعث خلق انگیزۀ به‌اشتراک‌گذاری در مخاطب می‌شود. صداقت در بازاریابی ویروسی ازاین‌جهت مهم است که مصرف‌کنندگان نسبت به کمپین‌های بازاریابی سنتی حس خوبی ندارند. چراکه این کمپین‌ها می‌خواهند به هر نحوی که هست، محصول خود را در ذهن مخاطب تزریق کنند. در این میان، آمارها نشان می‌دهند که تقریباً 94 درصد از مصرف‌کنندگان به شرکت‌هایی که در کمپین‌های بازاریابی خود شفاف هستند وفاداری بیشتری دارند.

تکنیک‌های بازاریابی ویروسی

جمع‌بندی

در این مقاله دیدیم که بازاریابی ویروسی یک تکنیک ارزان و مؤثر برای افزایش آگاهی و تبلیغ یک نام تجاری یا محصول است. کمپین‌های ویروسی موفق می‌توانند به رشد شرکت، ورود به بازارهای جدید و افزایش درآمد کمک کنند.

این روش بازاریابی از طریق پیامی که به‌سرعت از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود، به یک نام تجاری یا محصول علاقه ایجاد می‌کند؛ بنابراین ایدۀ اصلی این است که کاربران خودشان به‌اشتراک‌گذاری محتوا را انتخاب کنند.

همچنین دیدیم که شرکت‌ها باید مخاطب هدف خود را به‌خوبی بشناسند و بسترهای مناسبی را برای تبلیغات و محتوای خود انتخاب کنند. تبلیغات ویروسی اگر ضعیف انجام شود، می‌تواند نتایج نامطلوبی را به دنبال داشته باشد که شهرت شرکت شما را خدشه‌دار می‌کند. پس بهتر است بی‌گدار به آب نزنید.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما باید با قوانین موافقت کنید.