مدل‌های رایج بازاریابی که در ایران کاربرد دارند کدامند؟

بازاریابی, تبلیغات

آشنایی با مدل‌های بازاریابی برای فعالان حوزۀ تجارت امری ضروری است. در سطح پایه، بازاریابی برای آموزش مشتری مفید است. چراکه مطمئناً شما اطلاعات دقیق محصول خود را می‌دانید؛ اما آیا مصرف‌کنندگان هم با محصولات شما آشنا هستند؟

برای خرید یک محصول، مخاطب شما باید درک کاملی از نحوۀ عملکرد و مزایای آن داشته باشد. در این راستا، بازاریابی موثرترین راه برای آگاهی‌بخشی مخاطب از ارزش پیشنهادی شماست. اگر آموزش و آگاهی مصرف‌کننده در لیست اولویت‌های شما قرار دارد، بازاریابی نیز باید باشد.

خوشبختانه بازاریابی مدرن، فرایند کم‌هزینه‌تری نسبت به گذشته است. شبکه‌های اجتماعی و کمپین‌های ایمیلی، امکان دسترسی به مصرف‌کنندگان را از نظر مالی بسیار آسان‌تر کرده‌اند. اساساً بازاریابی برای حفظ حضور شرکت شما در اذهان عمومی، در فضای دیجیتال هم باید به قوت فضای فیزیکی اجرا شود.

در این مقاله قرار است با مدل‌های بازاریابی رایج آشنا شویم. مشاغل برای ایجاد ارتباط سالم با مصرف‌کنندگان خود باید به طور روزانه، هفتگی و سالانه، این تئوری‌های بازاریابی را اعمال و مدیریت کنند.

این مدل‌ها از این جهت مهم هستند که به شما امکان می‌دهند روابط طولانی‌مدت و همیشگی با مخاطبان را حفظ کنند. بنابراین اصلاً نباید به این مدل‌ها به عنوان یک فعالیت یک‌باره نگاه کنید؛ بلکه این‌ها استراتژی‌هایی مداوم هستند که به شکوفایی برند شما کمک می‌کنند.

آنچه در این مقاله خواهیم خواند:

مدل‌هایی به قدمت تاریخ!

اغلب برندها مایل به استفاده از مدل‌های عملی بازاریابی، به عنوان ابزاری برای توسعۀ استراتژی بازاریابی خود هستند. یک مدل ساده و روشن، چارچوبی را برای ارزیابی نحوۀ انجام کارها در مقایسه با رقبا فراهم می‌کند و برنامه‌ریزی برای استراتژی‌های رشد آینده را تسهیل می‌کند. مدل‌های بازاریابی برای برقراری ارتباط با مخاطب هدف و پیاده‌سازی استراتژی شما اجرا می‌شوند.

این مدل‌ها ابزارهای ذهنی مفیدی هستند که برای ساخت نگرش و شیوۀ برقراری ارتباط در یک استراتژی به کار می‌روند. در طول سال‌ها، مدل های بسیاری ساخته شده‌اند که برخی از آن‌ها کاملاً آکادمیک هستند. یعنی در دنیای واقعی ممکن است کاربردی نباشند.

تئوری‌های بازاریابی از دیرباز وجود داشته‌اند و نگاه بشر به آن‌ها دستخوش تغییرات زیادی شده است. آنچه ما در این مقاله ذکر می‌کنیم، کلاسیک‌ترین و محبوب‌ترین مدل‌های بازاریابی هستند که در طول زمان آزمایش شده‌اند. یعنی هنوز هم محبوبیت و کاربرد خود را حفظ کرده‌اند.

برخی از مدل‌های بازاریابی متمرکز بر فضای دیجیتال هستند. در حالی که سایر مدل‌ها به طور یکسان در کانال‌های ارتباطی دیجیتال و سنتی اعمال می‌شوند.

بازاریابی ترکیبی 7 Ps

مدل ترکیبی یا آمیختۀ بازاریابی 7 Ps مجموعه‌ای از هفت پارامتر است که نام انگلیسی آن‌ها همگی با حرف P آغاز می‌شود. این مدل شامل محصول، قیمت، مکان، ارتقاء، افراد، روند و شواهد فیزیکی است. این عناصر، اجزای اصلی و تاکتیکیِ این طرح بازاریابی را تشکیل می‌دهند.

این مدل که هنوز هم به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد، یک روش ساده برای تفکر در مورد نحوۀ بازاریابی محصولات توسط یک شرکت است. بازاریابی آمیخته، یک مدل خوب برای توضیح استراتژی بازاریابی برای شخصی است که بازاریاب نیست. اما از طرفی، از برخی خلأها رنج می‌برد. مثلاً به جزئیات بازاریابی دیجیتال و جلب مشارکت مخاطب نمی‌پردازد.

بازاریابی USP

پیشنهاد منحصربه‌فرد فروش (Unique Selling Proposition) مفهومی است که برندها باید با استفاده از آن به خریداران بالقوه ثابت کنند چرا متفاوت و بهتر از رقبا هستند. این مدل در عین سادگی، پیامی ضروری برای برقراری ارتباط آنلاین با مشتری است. زیرا در اغلب موارد، دیده می‌شود که پیام اصلی برندها در فضای دیجیتال روشن نیست. وب‌سایت‌ها باید ارزش دیجیتالی خود را به خوبی تعریف کنند و در قالب یک پیشنهاد به مخاطب انتقال دهند.

ماتریس گروه مشاوره بوستون (BSG)

این مدل بازاریابی معروف MBA، محصولات ارائه شده توسط مشاغل را بر اساس رتبه‌بندی عملکرد آن‌ها با علامت‌های ستاره، گاو، سگ و علامت سوال به شرح زیر طبقه‌بندی می‌کند.

  • سگ: این‌ها محصولاتی با رشد کم و سهم کم در بازار هستند.
  • علامت سوال: محصولاتی در بازارهایی با رشد بالا که سهم پایینی در بازار دارند.
  • ستاره: محصولاتی در بازارهایی با رشد بالا با سهم بالا
  • گاو: محصولاتی در بازارهای با رشد کم اما سهم بالا در بازار

بسیاری از بازاریابان معتقدند این مدل بازاریابی در در دنیای آنلاین برای مشاغل کوچک و متوسط چندان قابل اجرا نیست.

نقشۀ موقعیت برند (BPM)

در میان مدل‌های بازاریابی، این مدل به بازاریابان این امکان را می‌دهد که با ترسیم نمودارهای درک مصرف‌کننده از برند و برندهای رقیب، موقعیتی نسبی را نسبت به رقبا در بازار مجسم کنند. نقشۀ موقعیت برند یا Brand Positioning Map یک ایدۀ عالی برای درک چگونگی نگرش مشتریان از یک برند است.

مدل‌های بازاریابی چرخه طول عمر مشتری

Customer Lifetime Value مفهومی است که برای ارزیابی ارزش مشتری استفاده می‌شود. این ارزیابی بر اساس ارزش فعلیِ درآمد آینده سنجیده می‌شود. این مدل منسوب به رابطۀ مشتری با یک محصول است.

CLV به طور عمده برای سایت‌های معاملاتی آنلاین مهم است و قطعاً تصمیمات سرمایه‌گذاری مانند هزینۀ مجاز برای هر خرید (Cost Per Acquisition) یا به اختصار CPA را در نظر می‌گیرد. این مدل باید با در نظر گرفتن خریدهای مشتری در آینده و نرخ فرسایش بررسی شود.

ماتریس استراتژی رشد یا Ansoff

مدل Ansoff ماتریسی است که می‌تواند با شناسایی محصولات فعلی و بالقوه در بازارهای فعلی و آینده، برای شناسایی استراتژی‌های رشد جایگزین استفاده شود. چهار استراتژی مهم رشد عبارت‌اند از: نفوذ در بازار، توسعۀ بازار، توسعه محصول و متنوع‌سازی.

مدل آنسوف به دهۀ 1960 بازمی‌گردد. اما هنوز هم نشان می‌دهد چگونه شرکت‌ها باید خارج از چارچوب فکر کنند. برندها باید با در نظر گرفتن فرصت‌های جدید برای توسعۀ بازار و توسعۀ محصول، در دنیای دیجیتال فعالیت داشته باشند.

مدل‌های بازاریابی نردبان وفاداری

مدل‌های وفاداری، گام‌هایی را که یک فرد قبل از وفاداری به یک برند را طی می‌کند را نشان می‌دهد. این مراحل شامل بازدیدکننده (Prospect)، خریدار (Customer)، مشتری (Client)، حامی (Supporter) و نهایتاً طرف‌دار (Advocate) است. مدل‌های وفاداری به عنوان راه‌هایی برای تولید ارزش مادام‌العمر مفید هستند.

مدل‌ PESTLE

به عنوان الگویی از مدل سنتی PEST، این چارچوب آنالیز، برای ارزیابی تأثیر عوامل محیطی کلان بر یک محصول یا نام تجاری استفاده می‌شود. مهم‌ترین عوامل موجود عبارت‌اند از پارامترهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فناوری و حقوقی.

پنج نیروی پورتر

پنج نیرو در مدل پورتر عبارت‌اند از: رقابت، قدرت تأمین‌کننده، تهدید جایگزین‌ها، قدرت خریدار و موانع ورود هستند. این نیروها برای آنالیز زمینه‌های صنعتی که سازمان در آن فعالیت می‌کند، استفاده می‌شوند. بسیاری معتقدند این مدل، ارزش عملی محدودی دارد و نشان‌دهندۀ قدرت واسطه‌ها مانند سایت های مقایسه و ناشران دنیای آنلاین نیست.

چرخۀ عمر محصول

چرخۀ عمر محصول (Product Life Cycle) یا به اختصار PLC برای اولین‌بار در دهۀ 1950 میلادی معرفی شد. این مدل مسیر طبیعی محصول را طی مراحل معرفی، رشد، بلوغ، اشباع و کاهش ترسیم می‌کند.

تقسیم‌بندی، هدف‌گذاری و موقعیت‌یابی

این فرآیند که به طور مخفف STP نامیده می‌شود، برای آنالیز گروه‌های مختلف مشتری استفاده می‌شود. این مدل مشخص می‌کند که کدام محصول، بهترین محصول برای گروه هدف انتخاب شده است. بنابراین باید قبل از طرح استراتژی ارتباط با مشتری اعمال شود.

مدل‌های بازاریابی STP بر ارائه‌ی محصولات، خدمات و ارتباط با مشتری متمرکز است و هدف اصلی آن، تولید ارزش برای یک سازمان است. سپس درک ارزش و به‌کارگیری آن نیز در اولویت قرار می‌گیرد.

به طور خلاصه، در این مدل مشخص می‌شود کدام گروه مشتریان در بازار وجود دارند و کدام یک برای محصول موردنظر مناسب هستند. سپس مشخص می‌شود برای دستیابی به مخاطبین هدف، از چه ابزار ارتباطی و استراتژی‌هایی باید استفاده شود.

مدل SOSTAC

این عبارت مخفف کلمات موقعیت، اهداف، تاکتیک‌ها، اعمال و کنترل است و به عنوان چارچوبی عمل می‌کند که در هنگام ایجاد برنامه‌های بازاریابی استفاده می‌شود. در واقع یک قالب است که برنامه‌ها روی آن سوار می‌شوند. این مدل متداول، امروزه به عنوان راهی برای برنامه‌ریزی و اجرای استراتژی‌ها به کار می‌رود.

جمع‌بندی

مدل‌های بازاریابی که در این مقاله معرفی شدند، برای انضباط بخشیدن به ساختار فکری مدیران بسیار مناسب‌اند. کاربرد هر مدل به این صورت است که اطلاعات مربوط به هر استراتژی، وارد مدل می‌شود و با توجه به جزئیات و عملکرد مدل، نهایتاً یک مجموعه از داده‌های خروجی را اختیار کاربر قرار می‌دهد.

اطلاعات خروجی به گونه‌ای تقسیم‌بندی می‌شود که تصمیم‌گیری را برای بازاریابان و مدیران کسب‌و‌کار ساده‌تر می‌کند. بنابراین از مدل‌های بازاریابی برای تحلیل اطلاعات، ارزیابی و تصمیم‌گیری استفاده می‌شود.

اگر می خواهید استراتژی بازاریابی خود را بهینه کنید، پیشنهاد می‌شود در ابتدا فعالیت‌های دیجیتال خود را یکپارچه کنید و سپس به دنبال بهترین مدل بازاریابی باشید. اگر برای اولویت‌بندی مراحل رشد کسب‌و‌کار خود به کمک نیاز دارید، حتما با تیم اسپایرل در ارتباط باشید. تماس‌های مشاوره‌ای ما به گونه‌ای طراحی شده‌اند که بهترین استراتژی برای تجارت را به شما ارائه خواهند داد.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما باید با قوانین موافقت کنید.