مهم ترین اصول طراحی رابط کاربری (UI) در سال ۲۰۲۱

طراحی رابط کاربری (UI)

اصول طراحی رابط کاربری بخش مهمی از هر محصول نرم ­افزاری به شمار می‌رود. زمانیکه این مورد به طور ضعیف پیاده­ سازی شود، کاربران نمی‌توانند به طور موثر از یک محصول استفاده کنند. به همین دلیل اکثر طراحان برای افزایش شانس موفقیت در هنگام ایجاد رابط‌های کاربری، اصول UI را به طور دقیق دنبال می‌کنند. این اصول بیانگر مفاهیم سطح بالایی است که جهت هدایت و موثر بودن طراحی نرم ­افزارها استفاده می‌شود. به خاطر بسپارید، طراحی اصولی چیزی فراتر از گردآوری، نظم و ترتیب دادن و یا حتی ویرایش عناصر است. درواقع درنظر گرفتن این مقوله جهت افزایش ارزش و معنا، برجسته کردن، ساده­ سازی، شفاف­ سازی، اصلاح، جایگاه بخشیدن، نمایشی کردن، ترغیب کردن و حتی سرگرم کردن برنامه‌ها و سایت‌ها است.

بنابراین ما در این مقاله، چند اصل اساسی طراحیUI  را به اشتراک گذاشته‌‌ایم تا به اهمیت این موضوع و لزوم کمک گرفتن از طراحان و تیم‌های حرفه‌‌ای مانند اسپیرال در این زمینه پی ببرید. لازم به ذکر است که، بیشتر اصول برای همه سیستم‌های تعاملی یعنی محیط‌های GUI سنتی، مانند برنامه‌های دسک­تاپ و تلفن همراه، وب­سایت‌ها و همچنین رابط‌های غیر GUI، مانند سیستم‌های تعامل مبتنی بر صدا، قابل استفاده هستند.

آنچه شما در این مقاله به عنوان اصول طراحی کاربر می‌خوانید، عبارتند از:

امکان کنترل رابط کاربری را در اختیار کاربران قرار دهید

یک UI خوب حس کنترل و تسلط بر برنامه و یا سایت را به کاربران القا خواهد کرد. این حس باعث می‌شود کاربران احساس راحتی کنند، به سرعت با برنامه و یا فضای سایت آشنا شوند و بر آن تسلط داشته باشند. برای تحقق این موارد، نکات زیر را در نظر بگیرید:

  • اقدامات کاربران را برگشت ­پذیر کنید

برگشت­ پذیر بودن اقدامات به این معناست که، کاربران بعد از انجام هر اکشن باید همیشه بتوانند به سرعت به مراحل قبلی برگردند. این موضوع به کاربران امکان می‌دهد برای کشف و آشنایی با یک محصول ترسی نداشته باشند. زیرا زمانیکه کاربر بداند رفع خطاهای احتمالی در طی بررسی یک محصول به راحتی امکان­پذیر است، باعث می‌شود آن‌ها به جستجوی گزینه‌های ناآشنا ترغیب می‌شوند. در غیر اینصورت کاربران باید مدام مراقب تمام اقدامات خود باشند و این موضوع باعث کند شدن جستجو، بررسی و در نهایت بی‌علاقگی کاربر خواهد شد.

رایج‌ترین رابط‌های کاربری گرافیکی که کاربران گزینه «Undo / Redo» را در اختیار دارند، ویرایشگرهای متنی و گرافیکی هستند. هنگام نوشتن متن یا ایجاد موارد گرافیکی،«Undo»  به کاربران امکان می‌دهد تغییراتی ایجاد شده را گام به گام به عقب برگردانند. علاوه­براین، زمانیکه کاربران با Undo کردن به عقب برگشته، از طریق Redo کردن می‌توانند دوباره به مراحل پیش از Undo برگردند و رو به جلو حرکت کنند.

درواقع چنانچه کاربران روند عملکرد خود را به اشتباه اعمال کنند، «Undo» می‌تواند گزینه بسیار کارآمدی باشد. به این ترتیب می‌توان گفت، عملکرد این گزینه شبیه به «خروج اضطراری» خواهد بود و به کاربران امکان می‌دهد از شرایطی که دلخواه و مورد­نظرشان نیست، خارج شوند.

  • یک رابط کاربری آسان ایجاد کنید

پیمایش باید همیشه روشن و بدیهی باشد. کاربران باید بتوانند از رابط کاربری هر محصول نرم ­افزاری لذت ببرند. حتی محصولات پیچیده  B2B  نیز نباید باعث شوند کاربران از فشار دادن یک دکمه ترس داشته باشند.

  • بازخوردهایی ارائه دهید که حاوی اطلاعات مفید باشند

فیدبک‌ها معمولاً باید با اقدامات کاربران مرتبط باشد. برای هر اقدام کاربر، سیستم باید واکنشی واضح و روشن از خود نشان دهد. این موضوع به کاربران کمک می‌کند بدون اصطکاک به اهداف خود برسند.

درواقع طراحی UI باید ماهیت تعامل را در نظر بگیرد. به عنوان مثال، هنگامیکه کاربران جهت انجام اقدامات خود با یک مورد تعاملی مانند یک دکمه سروکار دارند، ارائه نشانه و یا پیغامی برای تأیید آن عمل ضروری است. این موضوع می‌تواند به سادگی تغییر رنگ دکمه هنگام فشار دادن آن باشد که این تغییر رنگ و تعامل، کاربر را از به انجام رسیدن اقدامات­شان مطلع می‌کند. فقدان چنین بازخوردی کاربران را مجبور می‌کند برای اطمینان از انجام شدن اقدامات موردنظرشان، مدام روند کار را بررسی کنند.

  • وضعیت و روند اقدامات را نشان دهید

زمانیکه کاربران اطلاعاتی درباره آنچه در جریان است داشته باشند و به صورت دوره‌‌ای بازخوردی درمورد وضعیت فرآیند دریافت کنند، حس بهتری خواهند داشت. چنانچه کاربران عملیاتی اقدام به انجام یک عملیات طولانی کنند، قابل مشاهده بودن وضعیت سیستم یک موضوع ضروری محسوب خواهد شد. استفاده از شاخص‌های پیشرفت فرآیند، یکی از جنبه‌های ظریف طراحی UI است که تأثیر فوق­العاده‌‌ای در راحتی و لذت کاربران دارد. به عنوان مثال Dropbox وضعیت بارگذاری سند را در قالب پیشرفت فعلی و مدت زمان باقی مانده نشان می‌دهد.

  • تمام کاربران را با سطح مهارت‌های مختلف سازماندهی کنید

طراحی رابط کاربری شما باید به­گونه‌‌ای باشد که کاربرانی با مهارت‌های متفاوت بتوانند با یک محصول در سطوح مختلف تعامل داشته باشند. کاربران خبره را فدای یک رابط کاربری بیش­از­حد برای کاربران مبتدی یا غیرمعمول­تان­ نکنید و برای مجموعه متنوعی از کاربران یک رابط اصولی طراحی کنید. به این ترتیب متخصص و یا مبتدی بودن کاربران­تان اهمیتی نخواهد داشت.

به عنوان مثال، افزودن ویژگی‌هایی مانند آموزش و توضیحات برای کاربران تازه­ کار می‌تواند مفید باشد. البته باید مطمئن شوید کاربران باتجربه امکان عبور از این قسمت را دارند. هنگامیکه کاربران با یک محصول آشنا شوند، به دنبال میانبرهایی برای سرعت بخشیدن به اقدامات معمول خود خواهند بود. با قرار دادن میانبرها، می‌توانید مسیرهای سریعی را برای کاربران با تجربه فراهم کنید.

هدف اصلی از ایجاد رابط کاربر، ساده و راحت بودن تعامل با کاربر است. ایجاد بهترین طراحی UI وب سایت کار چندان ساده‌‌ای نیست و به مهارت‌های طراحی عالی، درک نیازهای کاربر و تمایل زیاد برای رسیدن به یک نتیجه خوب نیاز دارد. بنابراین، نیاز مراجعه به متخصصان این حوزه مانند افراد حرفه‌‌ای اسپایرل در این مسیر به شدت احساس می‌شود. در صورتیکه فرآیند طراحی UI در ابتدا پیچیده به نظر رسید، نگران نشوید و از افراد متخصص کمک بگیرید.

برقراری تعامل با یک محصول را راحت کنید

  • تمام عناصری را که به کاربران شما کمک نمی‌کنند حذف کنید

رابط‌ها نباید حاوی اطلاعات بی‌ربط یا غیر ضروری باشند. اطلاعات بی‌ربط باعث ایجاد اختلال و آشفتگی در رابط کاربر و کاهش دید اطلاعات مرتبط و مفید خواهد شد. با حذف عناصر یا محتواهای غیرضروری که مستقیماً از وظایف کاربر پشتیبانی نمی‌کند، رابط‌ها را ساده‌تر طراحی کنید. سعی کنید UI به گونه‌‌ای طراحی شود که تمام اطلاعات ارائه شده روی صفحه، با ارزش و مرتبط باشند. تمام عناصر را بررسی و بر اساس ارزشی که به کاربران می‌دهد ارزیابی کنید.

  • از کاربران اطلاعاتی را که قبلاً وارد کرده‌‌اند درخواست نکنید

کاربران را مجبور نکنید، داده‌هایی که قبلاً وارد کرده‌‌اند را تکرار کنند. کاربران به سرعت از فرآیند وارد کردن داده‌ها اذیت و خسته می‌شوند، به خصوص در شرایطی که قبلاً تمام اطلاعات مورد نیاز را ارائه داده باشند.

  • از اصطلاحات تخصصی و سیستم­گرا استفاده نکنید

هنگام طراحی یک رابط کاربری، استفاده از زبانی که خواندن و فهم آن آسان باشد موضوعی مهم است. این سیستم باید به جای اصطلاحات تخصصی و ثقیل، با کلمات، عبارات و مفاهیمی صحبت کند که برای کاربران آشنا هستند.

  • رابط‌های در دسترس طراحی کنید

به یاد داشته باشیم که یک رابط کاربری اصولی باید به گونه‌‌ای طراحی شود که برای افراد با توانایی‌های مختلف مانند: افراد کم­بینا، نابینا، کم­شنوا و افراد دارای اختلالات شناختی یا اختلالات حرکتی قابل دسترسی باشد. یک طراحی تجربه کاربری خوب، قابل دسترسی است زیرا بهبود قابلیت دسترسی محصول شما قابلیت استفاده را برای انواع و گروه‌های مختلف کاربران افزایش خواهد داد.

  • از استعاره‌های دنیای واقعی استفاده کنید

استفاده از استعاره در طراحی UI به کاربران این امکان را می‌دهد تا ارتباطی بین دنیای واقعی و تجربیات دیجیتال ایجاد کنند. استعاره‌های دنیای واقعی به کاربران اجازه می‌دهد تا دانش خود را در مورد چگونگی شکل و نحوه کار انتقال دهند. از استعاره‌ها اغلب برای آشنا ساختن افراد ناآشنا استفاده می‌شود. به عنوان مثال می‌تواتید از آیکون سطل آشغال برای قرار دادن موارد حذف شده استفاده کنید.

  • مدیریت درست خطاها

چنانچه خطاها به شکل نادرستی مدیریت شوند و با پیغام‌های بی‌فایده عنوان شوند، می‌تواند ناامیدی کاربران و حتی نادیده گرفتن برنامه و محصول شما را در پی داشته باشد. از طرف دیگر، یک پیام خطای خوش­ساخت و اصولی می‌تواند باعث ترغیب کاربر به رفع خطا و ادامه فرآیند شود. پیام خطای موثر، ترکیبی از اعلان صریح خطا به همراه نکاتی برای حل مشکل است. قبل مواجه شدن کاربران با خطاهای احتمالی، سعی کنید شرایط مستعد خطا را از بین ببرید.

  • از فعالیت‌های کاربران محافظت کنید

مطمئن شوید اقدامات و فعالیت‌های کاربران از دست نخواهد رفت. کاربران نباید اقدامات­شان را به دلیل اتفاقاتی مانند: خطای سیستم، مشکلات اتصال به اینترنت یا قطع شدن غیر­منتظره برق از دست بدهند.

یکی از اصول طراحی رابط کاربری، کاهش بار شناختی است

بار شناختی به میزان قدرت پردازش ذهنی مورد نیاز برای استفاده از یک محصول اشاره دارد. نباید اجازه دهید کاربران برای استفاده از محصول شما بیش ­از­حد فکر کنند و یا اقدامات زیادی انجام دهند.

  • تعداد اقدامات لازم برای انجام یک کار را کاهش دهید

هنگام طراحی یک رابط کاربری، سعی کنید تعداد اقدامات لازم برای دستیابی کاربران به هدف­شان را کاهش دهید. لازم به یادآوری است قانونی به اسم قانون سه کلیک وجود دارد. این قانون نشان می‌دهد کاربر یک محصول باید بتواند هر اطلاعاتی را نهایتا با سه کلیک ماوس پیدا کند.

  • شناخت کاربران مهم‌تر از فراخوانی آن‌ها است

متخصصین این حوزه توصیه می‌کنند، در طراحی UI پرداختن و ارتقای بازشناسایی را نسبت به فراخوانی آن‌ها در الویت قرار دهید. شناساندن چیزی بسیار آسان‌تر از یادآوری آن است، زیرا شناختن نشانه‌های بیشتری در مغز ما به جای می‌گذارد. نشانه‌ها باعث گسترش فعال شدن اطلاعات مربوط به حافظه می‌شوند و این نشانه‌ها به ما کمک می‌کند اطلاعات را به خاطر بسپاریم. طراحان می‌توانند با رویت و دسترسی آسان اطلاعات و عملکردها، شناخت رابط کاربر را ارتقا دهند. کمک‌های تصویری، مانند نکات راهنما و جزئیات حساس به متن، همچنین به کاربران در شناسایی اطلاعات کمک می‌کند.

  • وضوح بصری را ارتقا دهید

سازماندهی بصری خوب، قابلیت کارایی و خوانایی را بهبود می‌بخشد و به کاربران امکان می‌دهد تا به سرعت اطلاعات مورد نظر خود را پیدا کرده و از رابط کاربری موثرتری استفاده کنند. هنگام طراحی چیدمان از ارائه اطلاعات زیاد و همزمان در صفحه خودداری کنید. این موضوع منجر به درهم ریختگی بینایی می‌شود. این اصل را به­خاطر بسپارید: «فرم از عملکرد پیروی می‌کند.». اصول کلی سازماندهی محتوا مانند: گروه­بندی موارد مشابه با هم، شماره­گذاری و موارد دیگر را اعمال کنید

رابط‌های کاربر را سازگار کنید

سازگاری از ویژگی‌های اساسی یک UI اصولی و یکی از مهم‌ترین عوامل کمک به قابلیت استفاده و یادگیری است. ایده اصلی سازگاری بر اساس دانش قابل­انتقال است که به کاربران اجازه دهید دانش و مهارت خود را از بخشی از UI یک برنامه به قسمت دیگر و از یک برنامه به برنامه دیگر منتقل کنند.

  • سازگاری بصری (سبک)

کاربران هرگز نباید صحت و سقم یک محصول را زیر سوال ببرند. رنگ‌ها، قلم‌ها و نمادهای یکسان باید در کل محصول وجود داشته باشد. سبک‌های بصری در محصول خود را بدون دلایل مشخص تغییر ندهید. به عنوان مثال، یک دکمه ارسال در تمام صفحات سایت شما باید یکسان باشد. از سبک‌های مختلف برای عناصر در صفحات مختلف سایت استفاده نکنید. کاربران نباید از تغییر شکل ناگهانی یک دکمه تغییر غافلگیر شوند.

  • سازگاری عملکردی (رفتار)

سازگاری رفتار بدین معنی است که تمام موارد و عناصر یک رابط کاربری به شیوه یکسان کار کنند. عملکرد عناصر رابط کاربری، مانند دکمه‌ها و منوها، نباید در یک محصول متفاوت باشد. تفاوت در عملکردها و یا ایجاد تغییر در آن‌ها باعث ناامیدی کاربران می‌شوند. این موضوع می‌تواند از تعامل کاربران جلوگیری کنند و آن‌ها را نسبت به وجود سازگاری در رابط کاربری شما بی‌اعتماد کند.

  • مطابق با انتظارات کاربران باشید

مردم درباره برنامه‌ها و وب­سایت‌هایی که استفاده می‌کنند انتظارات خاصی دارند. چنانچه طراحی تجربه کاربری با انتظارات کاربر مغایرت داشته باشد می‌تواند اهداف و اقدامات شما را با شکست مواجه کند. چنانچه کاربر انتظار داشته باشد رابط شما به گونه‌‌ای دیگر عمل کند و یا به نظر برسد، حتی استدلال‌های منطقی درمورد علت وجود مغایرت‌ها نیز دیگر اهمیتی نخواهد داشت.

سخن پایانی

امروزه هدف طراحان حرفه‌‌ای UI مانند اعضای متخصص تیم اسپیرل، تولید رابط‌های کاربرپسند است. رابط‌هایی که کاربران را بدون ترس از عواقب منفی اقدامات­شان، تشویق به ایجاد تعامل و کشف محصول شما کند. بدون هیچ­گونه تردیدی در آینده رابط‌های کاربری، قابل دسترسی‌تر، فریبنده‌تر، قابل پیش­بینی‌تر و موثرتر می‌شوند، اما بیشتر اصول طراحی رابط کاربری ذکر شده در این مقاله، مطمئناً برای آن‌ها نیز قابل اجرا خواهد بود

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما باید با قوانین موافقت کنید.