چرا نیاز به طراحی و توسعه محصول داریم؟

طراحی و توسعه محصول

برندسازی به لوگو، وب‌سایت یا نام شرکت شما ختم نمی‌شود؛ بلکه بخش اصلی آن طراحی و توسعه محصول است. درست است که لوگو یا وب‌سایت، جنبه‌های اصلی استراتژی بازاریابی شما هستند؛ اما اگر محصول شما به فروش نرسد، بعید است تأثیر زیادی بگذارید.

برای داشتن فروشی بالا و موثر، تمام جنبه‌های محصول شما، از نظر ظاهری و درونی و حتی بسته‌بندی آن، باید به خوبی طراحی شوند. ظاهر محصولات غالباً اولین چیزی است که مصرف‌کننده در مورد محصول شما می‌بیند. بسیاری از مردم، تصمیمات اولیۀ خود را با توجه به طراحی محصول می‌گیرند. خصوصاً وقتی با گزینه‌های زیادی روبه‌رو می‌شوند.

چه بخواهیم چه نخواهیم، ما در جامعه‌ای مصرف‌گرا زندگی می‌کنیم. زندگی در چنین جامعه‌ای سبب می‌شود طراحی محصول بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کند. چرا؟ چون ما علاوه بر خود محصول، به‌نوعی طراحی و ظاهر آن را نیز مصرف می‌کنیم!

آنچه ما انتظار داریم، یک داستان متفاوت است. بنابراین اگر می‌خواهید مردم محصول شما را به جای محصولات رقبا انتخاب کنند، باید به طور جدی به فرایند طراحی محصول فکر کنید.

زمانی که بازار مملو از محصولات مشابه است، تنها چیزی که یک کالای خاص را از دیگری متمایز می‌کند، شیوۀ طراحی و توسعۀ آن است. در دنیای امروز، ترجیحات اقتصادی، زیست‌محیطی و تکنولوژیک دائماً در حال تغییر هستند. همین باعث می‌شود احساس مردم نسبت به محصولات نیز تغییر کند.

کسب‌وکارهایی که می‌خواهند به نیازها و خواسته‌های مشتریان خود بهترین پاسخ را دهند، باید فرایند طراحی و توسعه محصول را جدی بگیرند. ما در ادامه، پس از بررسی مفهوم محصول و مراحل طراحی آن، کمی در مورد توسعۀ محصول صحبت می‌کنیم تا در این مقالۀ کوتاه، شما را با این مفاهیم پراهمیت آشنا کنیم. تسلط به مباحث مطرح شده در این مقاله، لازمۀ پیشرفت کسب‌وکارهای امروزی خصوصا استارت‌آپ‌ها است.

آنچه در این مقاله خواهیم خواند:

محصول چیست؟

محصول هر کالا یا خدمتی است که شما برای تأمین نیاز یا خواستۀ مشتری می‌فروشید. یک محصول می‌تواند فیزیکی یا مجازی باشد. محصولات فیزیکی شامل کالاهای بادوام (مانند اتومبیل، مبلمان و کامپیوتر) و کالاهای مصرف‌شدنی (مانند غذا و نوشیدنی) است.

از میان محصولات مجازی نیز می‌توان خدمات آموزشی یا نرم‌افزارها را مثال زد. یک محصول ممکن است ترکیبی باشد و شامل هر دو عنصر فیزیکی و مجازی باشد.

تا همین اواخر، اصطلاح محصول فقط در رابطه با ماده‌ای به کار می‌رفت که در یک فروشگاه خرده‌فروشی یافت شود. اما امروزه، محصولات دیجیتالی نیز جزو دایرۀ معنایی “محصول” هستند. یعنی اپلیکیشن‌ها و وب‌سایت‌ها محصولات مدرنی هستند که امروزه با آن‌ها سروکار داریم.

وقتی صحبت از ساخت محصولات عالی می شود، مهم‌ترین مسئله «طراحی» است. متاسفانه یا خوشبختانه، ما امروز به مرحله‌ای رسیده‌ایم که طراحی محصول بر همه چیز غالب است. شیوۀ طراحی و توسعه محصول چیزی است که شرکت‌ها را از هم متمایز می‌کند و نسبت به رقبا برتری ایجاد می‌کند.

فرقی نمی‌کند یک طراح، توسعه‌دهنده، مدیر محصول، مدیر برنامه، مدیر بازاریابی یا مدیر پروژه باشید. درک فرآیند طراحی و توسعه محصول برای رسیدن به بهترین نتایج ضروری است.

منظور از طراحی محصول چیست؟

طراحی محصول، فرآیندی است که با شناسایی یک فرصت در بازار و تعریف چالش آغاز می‌شود. سپس با ایجاد راه‌حلی مناسب برای آن مشکل و اعتبار‌سنجی راه‌حل با کاربران واقعی به اتمام می‌رسد.

برای اینکه فرایند طراحی و توسعه محصول را به درستی طی کنیم، داشتن تفکر طراحانه (Design Thinking) امری ضروری است. تفکر طراحانه، روشی برای حل عملی مشکلات و خلق محصولات نوین است. این رویکرد، روش‌ها و ایده‌های طراحی انسان محور (Human-Centered Design) را در قالب یک مفهوم واحد متحد می‌کند.

به عبارت دیگر، تفکر طراحانه یک رویکرد انسان‌محور برای نوآوری است. رویکردی که از «طراحی» برای ادغام نیازهای مردم، امکانات فناوری و الزامات موفقیت در کسب‌و‌کار استفاده می‌کند. طراحان خوب همیشه تفکر طراحی را در طراحی محصول (چه فیزیکی و چه دیجیتالی) اعمال کرده‌اند. زیرا این کار بر روی توسعۀ محصول نهایی نقش بسزایی ایفا می‌کند.

در ابتدای فرایند تولید، وقتی طراحان به محصولات یا ویژگی‌های آن‌ها می‌اندیشند، باید اهداف تجارت را درک کنند و بتوانند ابتدا به سوالات زیر پاسخ دهند:

  • چه مشکلی را حل می‌کنیم؟
  • چه کسی این مشکل را دارد؟
  • می‌خواهیم به چه چیزی برسیم؟

پاسخ به این سوالات به طراحان کمک می‌کند تا علاوه بر بخش احساسی یا بصری طراحی محصول، تجربۀ کاربری یک محصول را به طور کامل درک کنند. تنها پس از پاسخ منطقی به این سوالات است که می‌توانیم به سمت یافتن راه‌حلی برای چالش موجود در جامعه برویم.

در ابتدا باید دربارۀ افرادی که برای آن‌ها طراحی می‌کنید، اطلاعات کسب کنید. برای یافتن درک عمیق‌تری از کاربران خود، تحقیقات گسترده‌ای کنید.

سپس باید دیدگاه و نگرشی نسبت به محصول ایجاد کنید که بر اساس نیازها و بینش‌های کاربر باشد. طوفان فکری کنید و تا آنجا که ممکن است به راه حل‌های خلاقانه برسید. با دادن آزادی کامل به خود و تیم خود، طیف وسیعی از راه حل‌های بالقوه را ایجاد کنید.

در نهایت برای آزمایش فرضیۀ خود یک نمونۀ اولیه (یا مجموعه‌ای از نمونه‌های اولیه) بسازید. ایجاد یک نمونۀ اولیه به طراحان اجازه می‌دهد تا ببینند آیا در مسیر درستی قرار گرفته‌اند یا خیر. همچنین اغلب ایده‌های جدیدی را به وجود می‌آورد که در غیر این صورت حتی فکرش را هم نمی‌کردید.

مراحل طراحی محصول

حالا که با مفهوم تفکر طراحانه آشنا شدیم، وقت آن است که روند طراحی محصول را تعریف کنیم. فرایند طراحی شامل یک سری مراحل است که تیم‌های طراحی و توسعه، برای ایجاد فرمولاسیون یک محصول از ابتدا تا انتها دنبال می‌کنند.

داشتن یک فرایند کاملاً منظم به دو دلیل ضروری است: اول اینکه به شما کمک می‌کند تمرکز خود را حفظ کنید. دوم اینکه به شما کمک می‌کند تا روی زمان بندی و برنامۀ خود بمانید.

اگرچه معرفی یک فرآیند طراحی جهانی متناسب با همه پروژه‌ها غیرممکن است؛ اما توصیف یک جریان کلی برای طراحی محصولات جدید امکان‌پذیر است. این جریان شامل مراحل زیر است:

 

  • تعریف چشم‌انداز محصول
  • تحقیقات محصول
  • تجزیه و تحلیل کاربر
  • کار کردن روی ایده
  • طراحی
  • تست و اعتبارسنجی
  • فعالیت های پس از راه‌اندازی

 

1) چشم‌انداز و استراتژی محصول را تعریف کنید.

یکی از مهم‌ترین مراحل طراحی محصول، قبل از شروع فرآیند طراحی انجام می‌شود. قبل از شروع ساخت یک محصول، باید زمینۀ وجود آن را درک کنید. اینجا زمانی است که تیم محصول باید چشم‌انداز و استراتژی محصول را تعریف کند.

آیا تاکنون روی پروژه‌ای کار کرده اید که هدف کلی آن مشخص نباشد؟ متأسفانه، این سناریو اغلب اتفاق می‌افتد. در بیشتر موارد پیامدهای منفی زیادی نیز دارد. حالا که به این بحث رسیدیم، بهتر است برویم سراغ ضرب‌المثل قدیمی ژاپنی که می‌گوید: «چشم‌انداز بدون عمل، یک رویا و خواب خوش است و عمل بدون چشم‌انداز، یک کابوس سهمگین.»

هر پروژۀ طراحی به یک چشم‌انداز محصول نیاز دارد که تیم طراحی و توسعه محصول را هدایت و راهنمایی کند. چشم‌انداز یا Vision، اصل و اساس محصول را به تصویر می‌کشد. داشتن یک تصور واضح به آینده، کمک می‌کند درک مشترکی از «آنچه ما در اینجا می‌خواهیم خلق کنیم و چرا» ایجاد شود. روشن بودن مرزهای راه‌حل به شما کمک می‌کند هنگام ساخت محصول خود، تمرکز و تسلط کافی داشته باشید.

اما فراموش نکنید که داشتن چشم‌انداز کافی نیست. نیمۀ دیگر قضیه، «استراتژی» است. استراتژی محصول، مسیر یک محصول را تعریف می‌کند. چشم‌انداز به شما کمک می‌کند مقصدی را تعریف کنید و استراتژی مسیر شما را به سمت مقصد مشخص می‌کند. با تعیین هدف (چالش)، می‌توانید همواره تلاش‌های خود را جهت‌دهی کنید.

 

2) تحقیقات مربوط به محصول

هنگامی که چشم‌انداز محصول تعریف شد، تحقیقات محصول آغاز می‌شود. این مرحله معمولاً شامل تحقیقات کاربر و بازار است. برای به حداکثر رساندن شانس موفقیت خود، قبل از تصمیم‌گیری در مورد محصول، تحقیق دقیقی انجام دهید. به یاد داشته باشید وقتی که صرف تحقیق می‌کنید، هرگز اتلاف وقت نیست.

تحقیقات خوب، تیم طراحی و توسعه محصول را آگاه می‌کند. همچنین در آینده باعث صرفه‌جویی زیادی در منابع (وقت و هزینه) خواهد شد. به علاوه، با تحقیقات جامع، فروش ایده‌ها به سهامداران بسیار آسان‌تر خواهد بود. چراکه به همه جای ایدۀ خود واقف هستید و می‌توانید آن را به خوبی توضیح دهید.

 

3) تجزیه‌وتحلیل کاربر

تیم طراحی و توسعه محصول باید اطلاعات جمع‌آوری شده از مرحلۀ قبل را به خوبی درک کند. هدف از مرحلۀ تجزیه‌وتحلیل، استخراج یک نگرش عالی از داده‌های جمع‌آوری شده در مرحلۀ تحقیق محصول است. سازماندهی و استنباط آنچه کاربران دربارۀ آن فکر می‌کنند یا به آن نیاز دارند، می‌تواند کمک زیادی به طراحان UX یا تجربۀ کاربری کند.

 

4) ایده‌پردازی

مرحلۀ ایده‌پردازی زمانی اجرا می‌شود که اعضای تیم، طیف وسیعی از ایده‌های خلاقانه که اهداف پروژه را برآورده می‌کنند را لیست کرده‌اند. در طول این مرحله، نه تنها ایده‌پردازی، بلکه بررسی و تأیید معتبرترین فرض‌های طراحی نیز حیاتی است.

تیم‌های طراحی و توسعه محصول تکنیک‌های زیادی برای ایده‌پردازی دارند. از تکنیک‌های تجسمی گرفته تا استوری بورد که هریک، برای تجسم تعاملات مشتری با یک محصول بسیار مفید هستند.

 

5) طراحی

بعد از مرحلۀ ایده‌پردازی، تیم محصول باید درک روشنی از آنچه می‌خواهند بسازند داشته باشد. از این رو در مرحلۀ طراحی، تیم شروع به ایجاد راه‌حل‌هایی برای حل مشکل مشتری و پیاده‌سازی ایده‌ها می‌کند.

برای ارائه‌ی یک تجربۀ کاربری خوب، نمونه‌سازی اولیه (Prototyping) باید بخشی از روند طراحی شما باشد. نمونۀ اولیه، یک مدل آزمایشی از ایده است که به شما امکان می‌دهد قبل از ساختن راه‌حل کامل، آن را آزمایش کنید.

یک نمونۀ اولیه، معمولاً سطحی و کوچک شروع می‌شود. شما ابتدا چند قسمت اصلی از محصول را طراحی می‌کنید. سپس عرض و عمق محصول را گسترش می‌دهید. این را به یاد داشته باشید که وقتی نوبت به نمونه‌سازی می‌رسد، «کارایی» بسیار حیاتی است. نسخۀ نهاییِ نمونه اولیه، برای توسعه محصول به دست تیم توسعه (Developing Team) می‌رسد.

 

6) تست و اعتبارسنجی

مرحلۀ آزمایش و اعتبارسنجی به تیم طراحی و توسعه محصول کمک می‌کند تا بفهمد ایدۀ طراحی طبق انتظار کار می‌کند یا خیر. آزمایش محصول به خودی خود یک هنر است. پس باید وسواس زیادی در آن به خرج دهید. اگر این کار را درست انجام دهید، ممکن است نگرشی باورنکردنی و غیرمنتظره به محصول کسب کنید که حتی استراتژی محصول شما را تغییر دهد!

 

7) فعالیت‌های پس از افتتاح

فقط به این دلیل که خط تولید یک محصول به طور رسمی راه اندازی می‌شود، به معنای اتمام فرایند طراحی محصول نیست. در حقیقت، طراحی محصول فرآیندی مداوم است. یعنی تا زمانی که محصول مورد استفاده است، ادامه می‌یابد. تیم محصول همواره باید در حال یادگیری باشند و محصول را بهبود ببخشند.

منظور از توسعه محصول چیست؟

تا کنون فهمیدیم سازمان‌ها و برندها، همواره باید ایده‌ها و طرح‌های جدیدی برای محصولات خود داشته باشند. این امر برای حفظ موقعیت در بازار ضروری است. در این راستا، توسعه محصول نیز شامل چرخۀ کاملی مشابه مراحل بالا است.

این فرایند نیز از ساخت ایده آغاز می‌شود و تا استقرار محصول نهایی ادامه می‌یابد. هدف اصلی فرآیند توسعه محصول، توسعه و بهبود محصولات با توجه به نیاز مشتری است. در ادامه به طور مختصر به مراحل مختلف توسعه محصول اشاره می‌کنیم.

خلق ایده و غربالگری

این مرحله شامل جستجوی ایده‌هایی جدید در مورد یک محصول جدید است. در اغلب سازمان‌ها، یک تیم ایده‌پردازی وجود دارد که ایده‌ها را خلق می‌کنند و تیم تحقیق و توسعه این ایده‌ها را گسترش می‌دهند. ایده‌ها باید در راستای برطرف کردن نیازهای مشتری، سودآور نیز باشند.

پس از انتخاب ایده، شرکت باید آن را به یک یا چند مفهوم یا کانسپت تبدیل کند. سپس بازاریابان شرکت گزینه‌های مختلف را با یکدیگر مقایسه می‌کنند و بهترین را انتخاب می‌کنند.

 

تجزیه‌و‌تحلیل بازار

اینجا مسئولین فروش، سود و هزینه‌های مرتبط با محصول را آنالیز می‌کنند. با این کار، آن‌ها می‌توانند درک کنند که آیا توسعۀ این محصول از نظر تجاری امکان‌پذیر است یا خیر. نظرسنجی و بررسی سابقۀ فروش محصولات مشابه در این مرحله اتفاق می‌افتد.

علاوه بر این، شناسایی خطرات احتمالی مهم است. این امر به کاهش مشکلات و خطاهای رشد در آینده کمک شایانی می‌کند.

 

توسعه محصول

اگر ایدۀ اولیۀ محصول از تمام مراحل قبلی عبور کند، به یک محصول ملموس تبدیل می‌شود. اینجا تیم تحقیق و توسعه ممکن است یک نمونۀ اولیه از کانسپت محصول را به بازار عرضه کند.

علاوه بر این، تیم بازاریابی نیز یک استراتژی برای توزیع محصول ایجاد می‌کند. تیم مالی هم به طور موازی، بودجۀ مربوط به توسعه محصول را محاسبه خواهد کرد. تیم تبلیغاتی نیز یک یا چند استراتژی برای تبلیغ محصول طراحی می‌کنند.

 

بازاریابی آزمایشی

اینجا برای حصول بازخورد از مشتری، شرکت نمونۀ اولیه خود را راه‌اندازی می‌کند. از این طریق، مدیران شرکت قادر به آزمایش استراتژی‌های مختلف هستند. بازاریابی، موقعیت‌یابی در بازار، تبلیغات، هدف‌گذاری، بسته بندی و تأمین مالی در مرحلۀ بازاریابی آزمایشی بررسی می‌شوند. با توجه به این داده‌ها، توسعه‌دهندگان تغییرات و پیشرفت‌های مورد نیاز را اعمال می‌کنند.

 

تجاری‌سازی محصول

مسئولان شرکت پس از بازاریابی آزمایشی، درکی اساسی از چگونگی کارکرد محصول در زندگی واقعی دارند. بنابراین، قبل از تجاری‌سازی محصول، تمام تصمیمات اصلی گرفته می‌شود. این تصمیمات معمولا شامل شناسایی بازارهای هدف خواهد بود. پس از افتتاح خط تولید، تمام بخش‌ها با هم همکاری می‌کنند و به طور مداوم روی بهبود محصول کار می‌کنند.

اهمیت طراحی و توسعه محصول در بازاریابی

دلایل مختلفی وجود دارد که طراحی و توسعه محصول می‌تواند از نظر بازاریابی برای برند شما مهم باشد. ما در ادامه به چند مورد اشاره می‌کنیم.

  • در صورت مقایسه با یک رقبا، اگر طراحی محصول بهتری داشته باشید، محصول شما انتخاب می‌شود.
  • طراحی محصول به‌ویژه در بازارهای فناوری مانند لب‌تاپ یا تلفن‌های هوشمند بسیار مورد توجه مردم است.
  • حتی در ماشین‌آلات یا خدمات سنگین، طراحی و توسعه نقش اصلی را دارد. زیرا در زمینۀ انضباط و کارایی تفاوت زیادی ایجاد می‌کند.
  • طراحی و توسعه فرایندی مداوم است. از این رو محصول شما را زنده و سرحال نگه می‌دارد.

جمع‌بندی

مهم‌ترین نکته‌ای که هنگام طراحی و توسعه محصولات باید به خاطر بسپارید این است که هدف، رضایت مشتری است. برای تولید محصولات عالی، شما باید ویژگی‌هایی مناسب، با تجربۀ کاربری دلپذیر و البته، برای افراد مناسب را ارائه دهید. بنابراین، در ابتدا مخاطب هدف خود را تعریف کنید. سپس در مورد مشکلات او تحقیق کنید و سرانجام، بر ساخت محصولی تمرکز کنید که این مشکلات را حل کند.

اسپایرل‌تیم آماده است تا در مسیر طراحی و توسعه محصولات فیزیکی و دیجیتال، شما را یاری کند. توجه به جزئیات و خلق تمایز در بازار، اصلی‌ترین هدفی‌ست که ما همواره آن را دنبال می‌کنیم. به محض شروع به همکاری با ما، شاهد رشد چشمگیری در بازار خود خواهید بود. چراکه برندینگ و استراتژی، تخصص ماست.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما باید با قوانین موافقت کنید.